Agnieszka Sosnowska | Zwrot performatywny w polskiej sztuce XXI wieku

11.05.2022, godz. 18.00
Atrium UAP
ul. 23 Lutego 20
budynek B

Podczas wykładu opowiem o formacji artystek i artystów, którzy dokonują odważnej reinterpretacji rodzimej tradycji sztuk performatywnych. Działania parateatralne Jerzego Grotowskiego, dorobek teatralny i happeningowy Tadeusza Kantora czy klasyczna sztuka performansu to dla tych twórczyń/twórców istotny, ale zwykle negatywny punkt odniesienia. Z większym entuzjazmem czerpią ze zdobyczy estetyki relacyjnej, muzyki alternatywnej, teorii performatywności, teatru postdramatycznego czy tańca konceptualnego.
Zwrot performatywny to rozległy fenomen, który od wielu lat zmienia obraz współczesnej sztuki. Wydaje mi się, że ciekawsze niż formułowanie spójnej definicji jest przyjrzenie się uważnie samym praktykom artystycznym – rodzimej scenie eksperymentalnej choreografii czy temu, co dzieje się w Komunie Warszawa. W dużym skrócie, odwołując się do Richarda Schechnera, można powiedzieć, że istota zwrotu performatywnego polega na tym, że świat nie jest już postrzegany jako księga, którą się czyta, lecz jako performans, w którym się uczestniczy. Chodzi więc o optykę, którą nakłada się na rzeczywistość – położenie akcentu na działanie, procesualność czy to, co efemeryczne. Korzeni zwrotu performatywnego w obszarze sztuki należy zaś szukać w spotkaniu konceptualizmu, minimalizmu oraz tańca postmodern w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku.

Wojtek Ziemilski, Przedstawienie, dzięki uprzejmości Komuny Warszawa, fot. Pat Mic

Agnieszka Sosnowska – kuratorka w Muzeum Susch, adiunktka w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Interesuje się eksperymentalnymi praktykami artystycznymi na styku dyscyplin, a także wyczerpaniem paradygmatu modernistycznego w sztuce lat 60. i 70. XX wieku.
W latach 2008-2020 była kuratorką w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. Kuratorowała i współkuratorowała m.in. następujące wystawy: Inne tańce (wystawa zbiorowa), Wolne gesty Uli Sickle, Pokój i pół Laury Limy, Let’s Dance (wystawa zbiorowa) oraz projekty performatywne Sprzężenia zwrotne – przyjmowanie i nadawanie formy, PTV. Performans TV.
Pod jej redakcją ukazały się m.in. publikacje Inne tańce. Zwrot performatywny w polskiej sztuce XXI wieku, Ula Sickle. Wolne gesty. Autorka książek Sztuka znikania. Teatralność w czasach ponowoczesnych oraz Performans oporu.