Laboratorium Tkaniny Artystycznej

Laboratorium Tkaniny Artystycznej

Kierownik: prof. dr hab. Andrzej Banachowicz, andrzej.banachowicz@uap.edu.pl

Asystentka: mgr Anna Morysewicz, anna.morysewicz@uap.edu.pl

Laborantka: Lucyna Grupa

Aleje Marcinkowskiego 29; Budynek A, sala 2

Język wykładowy: Polski

Link do wystawy końcoworocznej: https://wystawa2025.uap.edu.pl/start/wydzial-obrazu-i-dzialan-interdyscyplinarnych/laboratorium-tkaniny-artystycznej/

---

Program

Szeroko rozumiana tkanina jest bogactwem – kolażem dyscyplin artystycznych. Mieści w sobie i czerpie z malarstwa, rzeźby, grafiki, rysunku, instalacji czy obiektu. Jest również totalną integracją techniki i technologii, materii i materiałów, technik klasycznych – do eksperymentu…

Jak to w laboratorium – osoby studiujące mogą opanować wpierw technikę tkacką, zapoznać się z pojęciem wątku, osnowy, zarobienia…

Mogą jednak również od razu tworzyć swoje „zaczyny plastyczne” z wykorzystaniem technik: tkania, zszywania, nawarstwia, owijania, skręcania, pikowania czy zgrzewania lub ich mieszania – EKSPERYMENTU. W trakcie tej pracy, poznając możliwości technik i materiałów, rozpoczynają projektowanie dalszych realizacji, indywidualnych zamierzeń, pokonując uwarunkowania wyobraźni, materii i czasu.

Istotą jest wyrażanie treści najbardziej istotnych dla osoby studiującej w zapisie plastycznym wygenerowanym w procesie badawczym Laboratorium – interdyscyplinarnego pola.

W Laboratorium można także zapoznać się z techniką batiku, czyli malowania na tkaninie z pomocą wosku. Znając podstawy, osoby artystyczne mogą zaprzeczać tradycyjnemu sposobowi jego tworzenia – eksperymentować podczas barwienia i woskowania, tworzyć unikatowe tkaniny albo potraktować batik i wosk, jako jedne ze składowych artystycznego eksperymentu.

Również za pomocą wątku i osnowy mogą tworzyć tkaniny, które łączy tradycyjna technika tkacka z nowoczesnymi środkami wyrazu i technologiami, przekraczając tym samym granice między sztuką i rzemiosłem. Proces twórczy opiera się na eksperymentowaniu z materiałami, strukturami. Tkanina staje się tu nie tylko medium, ale także przestrzenią dialogu z ciałem, powołaną przestrzenią i współczesnym przesłaniem. Rozwijaniu twórczych kompetencji osób studiujących w obszarze współczesnej tkaniny, ze szczególnym naciskiem na eksperyment materiałowy, gdzie myślenie przestrzenne i interdyscyplinarne ujawnia osobiste podejście do tkaniny.

Tematy wiodące – sugestie – inspiracje na cały rok to:

• Teoria strun – Zinterpretuj, odrzuć lub rozszerz zagadnienie teorii strun. Jaką rolę ma skala, ciężkość, faktura i splot użytych materiałów? Jak mogą wyglądać skrajności, a spektrum zjawiska? Jaką formę i wymiarowość zastosować?

Teoria strun – koncepcja w fizyce teoretycznej, zgodnie z którą podstawowym (fundamentalnym) budulcem świata nie są punktowe cząstki, lecz rozciągłe struny o wielkości ok 10^-31 metra a czasoprzestrzeń ma co najmniej 10 wymiarów. Oprócz czterech wymiarów makroskopowych, otwartych – trzech przestrzennych oraz czasu teorie strun przewidują co najmniej sześć dodatkowych wymiarów przestrzeni. Mają one być niedostępne codziennemu doświadczeniu ani dotychczasowym eksperymentom za sprawą kompaktyfikacji. Wymiary zwinięte w ten sposób mogą mieć skrajnie małe rozmiary, sięgające skali sięgające skali Plancka wyznaczającej granice stosowalności i znanej fizyki.

• Światło w tkaninie – Zagłęb się w zagadnienie światła i zaproponuj projekt bazujący na pojęciu lub znaczeniu światła. Eksperymentuj. Zadawaj sobie pytania. Czym jest światło, jak można je zinterpretować, wykorzystać i pokazać w procesie tkackim? Widzialna fala o odpowiedniej częstotliwości, zbiór fotonów, wiązka, projekcja? Jakie znaczenie ma jego temperatura, stałość bądź zmienność? Jak może wpłynąć na materię, formę, detal czy ekspozycję pracy?

Potocznie światłem nazywa się widzialną część promieniowania elektromagnetycznego, czyli promieniowanie widzialne odbierane przez siatkówkę oka ludzkiego. Precyzyjne ustalenie zakresu długości fal elektromagnetycznych nie jest tutaj gdy możliwe, gdyż wzrok każdego człowieka charakteryzuje się nieco inną wrażliwością. Światło lub jego brak ma ogromny wpływ na formowanie się życia, nadaje też rytm naszemu życiu.

• (an/sub) ekumena – W oparciu o wybrane przez siebie teksty kultury stwórz realizację tkacką / przestrzenną ilustrującą powyższe zagadnienie. Postaraj się o nadanie pracy kontekstu osobistego / problematyzującego. 

Więzienie Piranesiego – pisze George Poulet – to zarazem przestrzeń ograniczona i ograniczająca, przestrzeń zamykająca, a równocześnie tak rozległa i skomplikowana, że ten, co się w niej zabłąkał, może nigdy nie osiągnąć jej granic. Toteż wszystkie dzieła Piranesiego poświęcone zamknięciu w gigantycznym więzieniu wywołują zawsze u oglądającego ten sam zawrót głowy i uczucie duszności. Zagubić się – w lesie, w świecie, w głębokościach własnego istnienia – znaczy to samo, co być zamkniętym w bezkresie, mieć za strażnika nieskończoność (M.Yourecenar, Czarny mózg Piranesiego, s. 24)

• W stanie nierównowagi – Zbadaj różnicę/granicę między pojęciami: równowaga, utrata równowagi, brak równowagi. Na podstawie dokonanych przez siebie analiz stwórz obiekt lub serię obiektów ilustrujących wnioski powstałe w trakcie poszukiwań. Zadanie to ma na celu skupienie się na procesualności dochodzenia do meritum podejmowanego tematu oraz sporządzenie jak największej liczby szkiców prowadzących do powstania pełnowymiarowej realizacji tkackiej.

„ (…) natura nie znosi próżni, a kultura boi się pustki” – Małgorzata Czapiga

• Rytuał – Wszystkie kultury i społeczeństwa posiadają tradycje, z których z kolei wywodzą się różnorodne obrzędy i zwyczaje. Eksploruj je i poznawaj, szukając w nich inspiracji. Zastanów się nad tym, czym rytuał jest dla ciebie jako osoby artystycznej. W końcu proces twórczy sam w sobie jest swego rodzaju rytuałem. Z definicji słownika języka polskiego jest to „ustalona forma symbolicznych czynności, składających się na obrzęd religijny, praktyki magiczne lub podniosłą uroczystość” i/lub „zespół czynności, których częste powtarzanie tworzy dotyczący czegoś zwyczaj„.

Za pomocą tkaniny oraz innych technik artystycznych zaprezentuj własne rozumienie rytuału w oparciu o te już istniejące lub stwórz własny wywodzący się z codziennej rutyny. 

• Ja – Osoba studiująca ujawnia się w trzech sylwetach lub kamufluje się w trzech emocjach w skali jeden do jeden. 

• Recykling w tkaninie artystycznej a struktura pamięci – Pracując z materiałami z odzysku, można nadać im nowe znaczenie – budować nowe narracje z pozostałości, które uznano za niepotrzebne nośniki pamięci i historii (tkaniny rodzinne, elementy użytkowe). Eksperymentuj, łącząc stare z nowym. W swojej pracy nawiąż do przeszłości, wspomnień lub zasłyszanych opowieści. Wykorzystaj pamiątki i pozwól im „opowiedzieć” skrywane historie lub nadaj im całkiem nowe znaczenie. 

• Obiekt miękki – rzeźba tekstylna oparta na napięciu między formą a funkcją. Przeprowadź badanie na temat sztuki użytkowej i na tej podstawie zaproponuj własny obiekt/tkaninę. Rozważ funkcjonalność pracy. Do czego mogłabysłużyć? Jaką funkcję by pełnił? Czy mogłaby być łatwa do powielenia, a może byłaby jedyna w swoim rodzaju?

• Temat własny – Zaproponuj temat na podstawie własnych odkryć/zainteresowań, rozbuduj go o wartość merytoryczną, zaprezentuj projekty, modele, kolaże oraz finalną realizację godną postawy badacza w Laboratorium plastycznym, w którym Nauka = Sztuka…

Warunek zaliczenia semestru:

Przedstawienie i zaliczenie projektów odpowiadających na jeden z podanych tematów lub tematów własnych oraz realizacja „obiektu”, materialnego zapisu procesu poszukiwań twórczych.

---

Artistic Textiles Laboratory

Program

In the broadest sense, fabric is a treasure trove a collage of artistic disciplines that encompasses and draws upon painting, sculpture, printmaking, drawing, installation, and object art. It is also a complete integration of technique and technology, matter and materials, and classical techniques – all the way to experimentation…

Just like in a laboratory, students can first master weaving techniques, familiarize themselves with the concepts of weft, warp, and weaving.

However, they can also immediately create their own “artistic beginnings” using techniques such as weaving, sewing, layering, wrapping, twisting, quilting, or heat-sealing… or combining them – EXPERIMENTATION. In the course of this work, as they explore the possibilities of techniques and materials, they begin designing further projects, individual endeavors, overcoming the limitations of imagination, matter, and time.

The essence lies in expressing the content – most significant to the student – through an artistic record generated in the research process of the Laboratory, an interdisciplinary field.

At the Laboratory, you can also learn about the batik technique, which involves painting on fabric using wax. Once they’ve mastered the basics, creative individuals can break away from traditional methods – experimenting with dyeing and waxing, creating unique fabrics, or treating batik and wax as elements of an artistic experiment…

Using warp and weft, you can also create fabrics that combine traditional weaving techniques with modern means of expression and technologies, blurring the boundaries between art and craft. The creative process is based on experimenting with materials and structures. Here, fabric becomes not only a medium but also a space for dialogue with the body, an evoked space, and a contemporary message. Developing the creative competencies of students in the field of contemporary textiles with a particular emphasis on material experimentation, where spatial and interdisciplinary thinking reveals a personal approach to textiles.

Themes, suggestions, and inspirations for the entire year include:

• String Theory – Interpret, reject, or expand upon the concept of string theory. What role do scale, weight, texture, and the weave of the materials used play? What might the extremes and the spectrum of the phenomenon look like? What form and dimensionality should be employed?

String theory – a concept in theoretical physics according to which the fundamental building blocks of the world are not point particles, but extended strings approximately 10⁻³¹ meters in size, and spacetime has at least 10 dimensions. In addition to the four macroscopic, open dimensions – three spatial dimensions and time – string theories predict at least six additional spatial dimensions. These are said to be inaccessible to everyday experience or current experiments due to compactification. Dimensions curled up in this way may be extremely small, reaching the Planck scale, which defines the limits of applicability and known physics.

• Light in Fabric – Explore the concept of light and propose a design based on the idea or significance of light. Experiment. Ask yourself questions. What is light, how can it be interpreted, utilized, and expressed in the weaving process? A visible wave of a certain frequency, a collection of photons, a beam, a projection? What significance do its temperature, constancy, or variability hold? How can it influence the material, form, detail, or presentation of the work?

Colloquially, light refers to the visible portion of electromagnetic radiation – that is visible radiation perceived by the human retina. Precisely defining the range of electromagnetic wavelengths is not possible here, as each person’s vision is characterized by slightly different sensitivity. Light – or the absence of it – has a profound impact on the formation of life and also sets the rhythm of our lives.

• (an/sub) ecumene – Based on cultural texts of your choice, create a woven or spatial installation that illustrates the above theme. Try to give your work a personal or thought-provoking context. 

Piranesi’s prison,” writes George Poulet, “is at once a confined and confining space, a space that encloses, yet is so vast and complex that one who has strayed into it may never reach its boundaries. Thus, all of Piranesi’s works devoted to confinement in a gigantic prison always evoke the same dizziness and sense of suffocation in the viewer. To get lost—in a forest, in the world, in the depths of one’s own existence—means the same thing as being locked in boundlessness, having infinity as one’s guard.

• In a state of imbalance – Explore the difference/boundary between the concepts of balance, loss of balance, and imbalance. Based on your own analyses, create an object or a series of objects illustrating the conclusions reached during your exploration. This task aims to focus on the process of getting to the heart of the chosen topic and to produce as many sketches as possible leading to the creation of a full-scale weaving project.

“(…) nature abhors a vacuum, and culture fears emptiness” – Małgorzata Czapiga

• Ritual – All cultures and societies have traditions, from which, in turn, various rites and customs derive. Explore and discover them, seeking inspiration within them. Reflect on what a ritual means to you as an artist. After all, the creative process itself is a kind of ritual. According to the Polish dictionary, it is “a fixed form of symbolic actions constituting a religious rite, magical practices, or a solemn ceremony” and/or “a set of actions whose frequent repetition creates a custom regarding something. Using fabric and other artistic techniques, present your own understanding of ritual based on existing ones, or create your own derived from daily routine.

• I – student reveals myself in three silhouettes or camouflages myself in three emotions on a one-to-one scale. 

• Recycling in Textile Art and the Structure of Memory – By working with recycled materials, you can give them new meaning, building new narratives from remnants that were once considered unnecessary carriers of memory and history (family textiles, functional items). Experiment by combining the old with the new. In your work, draw on the past, memories, or stories you’ve heard. Use mementos and let them “tell” hidden stories, or give them a completely new meaning. 

• Soft Object – a textile sculpture based on the tension between form and function. Conduct research on applied art and, based on this, propose your own object/textile. Consider the functionality of the work. What could it be used for? What function would it serve? Could it be easily replicated, or would it be one of a kind?

• Self-selected topic – Propose a topic based on your own discoveries/interests, expand it with substantive value, and present designs, models, collages, and the final realization, worthy of a researcher in the Art Laboratory, where Science = Art…

Requirements for passing the semester:

Students must present and pass projects addressing one of the specified topics or their own topics, and create an “object”, a tangible record of their creative exploration process.

---