Laboratorium Papieru

Laboratorium Papieru

Prowadzący: dr Dariusz Subocz

Asystentka: Joanna Kokoć

Budynek E, ul Wolnica  9

Język wykładowy: j. polski

Link do wystawy końcoworocznej: https://wystawa2025.uap.edu.pl/start/wydzial-obrazu-i-dzialan-interdyscyplinarnych/laboratorium-papieru/

Program pracowni:

Na etapie podstawowym Laboratorium – pierwszy semestr, przekazywana jest niezbędna wiedza z zakresu papiernictwa: 

1. Pozyskiwanie włókien bezpośrednio z roślin (poddawanie gałęzi morwy działaniu gorącej pary, zdejmowanie łyka, jego oczyszczanie, rozwłóknianie).
2. Praca z masą celulozową (barwienie, suszenie).
3. Proces czerpania (samodzielnie wykonywane są sita oraz filigrany). 
4. Działania pomocnicze podczas pracy z papierem: dublaż, szycie introligatorskie, zaklejanie powierzchni, tłoczenie, cięcie wodą, przygotowywanie kleju skrobiowego, masy typu papier – mâché.
5. Metody zdobnicze: suminagashi, shibori, papiery klajstrowe.
6. Tworzenie form gipsowych wykorzystywanych do uzyskania realizacji przestrzennych lub fakturowych.

W roku akademickim 2025/2026 wykonywane są także zwoje japońskie zgodnie z oryginalną technologią tych form. Montaż własnych prac oraz dobranie odpowiednich tkanin pozwala na dialog ze sztuką w kontekście zestawienia różnych estetyk. Poszukiwanie różnorodności wzmocnione zostaje poprzez  świadomą wizytę w Muzeum Kultur Świata w Poznaniu, gdzie twórczość intuicyjna wpleciona jest w narrację antropologii. Dodatkowo możliwość zapoznania się z międzynarodowym projektem konserwacji posągu buddyjskiego z XII wieku (Muzeum Narodowe w Poznaniu) poszerza wiedzę z zakresu współpracy instytucji, specjalistów i pozyskiwania grantów w sektorze kultury. 

Ważnym wyjściem poza mury Laboratorium pozostaje wizyta studyjna w Muzeum Piśmiennictwa i Drukarstwa w Grębocinie, gdzie muzealny charakter zbiorów łączy się z praktycznymi działaniami tworzenia masy szmacianej oraz zastosowaniem holendra.

Drugi semestr to praca zaawansowana pozwalająca na swobodne wykorzystanie zdobytych umiejętności w kontekście przekazu artystycznego realizowanego w ramach wybranego tematu. W bieżącym roku akademickim są to:

1. Biel. Na podstawie traktatu Kanya Hara „White”. Dyskurs z artystą na temat pojmowania koloru, jego percepcji i znaczenia symbolicznego. Ważnym aspektem pozostaje japoński kontekst rozważań o barwie. Jak podkreśla sam artysta, etymologia słowa w jego ojczyźnie jest szczególna, stara się on jednak odnaleźć przekaz uniwersalny który niesie ze sobą emocje ale też konkretne odniesienia do optyki wody, chaosu czy przekazywania energii. Czym zatem pozostaje biel? Czy tylko kolorem?

2. Etno. Ujęcie realizacji  artystycznych w kontekście etnograficznym. Zakorzenienie w uważnej analizie życia społecznego, zwyczajów, procesów, relacji. Przedmiot jako element życia wynikający z jego przebiegu, kontekstu w jakim się znajduje i sensu jaki nadaje. Ważnym elementem pozostaje wykorzystanie materiałów dostępnych w bezpośrednim otoczeniu, głównie pochodzenia organicznego (włókna, muszle, nasiona, drewno), w szerszym ujęciu antropologicznym pozostają jednak wszystkie współczesne surowce (nośniki cyfrowe, plastik czy np. farby fluorescencyjne).

3. „67” Gra z hasłem „six seven”, które nic nie znaczy, a jednocześnie jest odpowiedzią na migawkowe sytuacje i zdarzenia. Próba zauważenia niespodziewanych kontekstów, zbieżności lub wręcz odwrotnie – zestawienie nieoczekiwanych słów, ruchu czy miejsc. Zabawa, której zadaniem jest wprowadzenie żartu, zdystansowanie się lub odcięcie od właściwych znaczeń. W zakresie sztuki „67” może być postrzegane jako rodzaj silnego znaku, który bardzo intensywnie oddziałuje na odbiorcę wytrącając go ze schematu, jednocześnie pozostawiając strefę komfortu.

Laboratorium papieru jest miejscem, w którym papier wykorzystywany jest jako materiał bardzo wszechstronnie. Od form płaskich – intuicyjnie nawiązujących do arkuszy papieru, do form przestrzennych, multitechnologicznych. Pracujemy przy użyciu zarówno tradycyjnego sprzętu introligatorskiego, jak również nowoczesnej technologii takiej jak stół niskociśnieniowy, ploter czy drukarki 3D. Poruszamy się zarówno w obszarze technologii papieru azjatyckiego. jak i europejskiego, poszukując równowagi między dawną a współczesną technologią. W tym kontekście wykorzystywane są także materiały z recyklingu czy naturalne (organiczne). Pracownia wspiera poszukiwania i dążenia w umiejscowieniu papieru w szerokim kontekście działań interdyscyplinarnych.

Paper Laboratory

Lecturer: Dr. Dariusz Subocz

Assistant: Joanna Kokoć

Building E, Wolnica 9

Language: Polish

Link to the end-of-year exhibition online:

Lecturer: Dr. Dariusz Subocz

Assistant: Joanna Kokoć

Building E, Wolnica 9

Language: Polish

Link to the end-of-year exhibition online:

Studio Program

At the basic stage – first semester – students gain essential knowledge in papermaking:

1. Obtaining fibers directly from plants (steaming mulberry branches, removing bark, cleaning and fiberizing)
2. Working with cellulose pulp (dyeing, drying)
3. Sheet forming process (students make their own screens and watermarks)
4. Supporting techniques: lining, bookbinding sewing, surface sealing, embossing, water cutting, starch glue preparation, papier-mâché
5. Decorative techniques: suminagashi, shibori, paste papers
6. Creating molds for 3D or textured forms

In the 2025/2026 academic year, Japanese scrolls will also be produced using the original techniques of these forms. The installation of original works and the selection of appropriate fabrics allows for a dialogue with art in the context of a juxtaposition of different aesthetics. The search for diversity is reinforced by a conscious visit to the Museum of World Cultures in Poznań, where intuitive creativity is woven into the narrative of anthropology. Additionally, the opportunity to learn about the international conservation project of a 12th-century Buddhist statue (National Museum in Poznań) expands knowledge on collaboration between institutions, specialists, and grant acquisition in the cultural sector. 

An important step beyond the Laboratory’s walls is the study visit to the Museum of Writing and Printing in Grębocin, where the museum-like nature of the collection is combined with practical activities in creating rag pulp and using paper machines.

The second semester is an advanced course, allowing students to freely apply their acquired skills in the context of an artistic message realized within a chosen theme. This academic year’s topics include: 

1. White. Based on Kanya Hara’s treatise „White.” A discourse with the artist on the concept of color, its perception, and symbolic meaning. The Japanese context of color considerations remains an important aspect. As the artist himself emphasizes, the etymology of the word in his homeland is unique, yet he strives to find a universal message that conveys emotions but also specific references to the optics of water, chaos, and the transfer of energy. So what remains white? Is it just a color? 

2. Ethno. Approaching artistic creations in an ethnographic context. Rooted in a careful analysis of social life, customs, processes, and relationships. An object as an element of life resulting from its course, the context in which it is found, and the meaning it imparts. An important element remains the use of materials available in the immediate environment, primarily of organic origin (fibers, shells, seeds, wood). However, in a broader anthropological perspective, all modern raw materials remain relevant (digital media, plastic, and, for example, fluorescent paints). 

3. „67” A play on the slogan „six seven,” which means nothing but is a response to snapshots of situations and events. An attempt to notice unexpected contexts, convergences, or, conversely, a juxtaposition of unexpected words, movements, or places. A game whose purpose is to introduce humor, distance oneself, or dissociate oneself from actual meanings. In the field of art, „67” can be perceived as a type of powerful sign that has a very intense impact on the viewer, pushing them out of the mold while simultaneously leaving them in their comfort zone.

The Paper Laboratory is a place where paper is used as a material in a very versatile way. From flat forms, intuitively reminiscent of sheets of paper, to three-dimensional, multi-technology forms. We work using both traditional bookbinding equipment and modern technology such as a low-pressure table, plotter, and 3D printers. We explore Asian and European paper technologies, seeking a balance between ancient and contemporary technologies. Recycled and natural (organic) materials are also utilized in this context. The laboratory supports research and efforts to place paper within a broad context of interdisciplinary activities.